‘Een ongelofelijk cultureel fenomeen’, noemt Bampilis het zelf. In 1969 dronk men in de archipel zo goed als geen whisky. In de jaren tachtig hoorde Griekenland ineens tot de vijf landen wereldwijd waar de meeste whisky per hoofd van de bevolking werd gedronken. En die groei heeft zich alleen maar doorgezet. ‘Nu kom je de drank in iedere bar of nachtclub tegen’, zegt hij. ‘De flessen zijn letterlijk op iedere straathoek te krijgen. Wat is er in die tijd gebeurd? Het heeft te maken met de grote rol die Groot-Brittannië heeft gespeeld in de ontwikkeling van het Grieks bewustzijn. Aan de hand van Engeland is Griekenland onafhankelijk geworden. Er bestaat een Griekse uitdrukking voor spullen die van goede kwaliteit zijn: made in England. Daar komt bij dat een andere geïmporteerde drank, de met het communisme geassocieerde wodka, lange tijd verboden is geweest.’

Niet exotisch

Bampilis vond het opvallend dat de meeste studies naar drank in Griekenland over ouzo of raki gingen. Geïmporteerde producten vielen buiten beschouwing. Dat strookte niet met het beeld dat hij om zich heen zag: het grote whiskygebruik onder consumenten en de aanwezigheid in marketing en reclame. ‘Antropologisch onderzoeken worden vaak door buitenlanders gedaan en die zoeken naar meer exotische onderwerpen’, verklaart hij het gebrek aan academische aandacht. ‘Maar als insider kijk je anders.’ Om de sociale aspecten van whisky in kaart te brengen, volgde hij verschillende sporen, die van film, reclame en gebruikers. Vooral Griekse populaire films uit de jaren zestig hadden zijn aandacht. Hoewel whisky toen nauwelijks werd gedronken, werd de drank wel al als symbool van moderniteit en status neergezet. Tryfon Bampilis: ‘Nu kom je whisky in iedere bar of nachtclub tegen.’

Popmuziek en poker
Maar hij keek ook hoe consumenten zelf whisky inzetten om een bepaalde levensstijl te cultiveren. Daarvoor lokaliseerde hij de drank in een urbane context, het nachtleven van Athene, en in een meer agrarische setting, op het minder bekende eiland Skyros. Bampilis: ‘Ik kom zelf uit Athene. In speciale uitgaansgelegen waar Griekse livemuziek wordt gespeeld, drinkt tachtig procent van de bezoekers Scotch. Zowel mannen als vrouwen. Whisky wordt er geassocieerd met popmuziek, entertainment en jongerencultuur. Maar de Griekse whiskycultuur is verre van homogeen. Op Skyros is whisky een drank van relatief goed verdienende arbeiders. Het product hangt samen met de manier waarop arbeiders zich onderscheiden van landbouwers en herders die op het eiland leven. Whisky wordt gedronken op plekken waar veel wordt gepokerd. Zodoende wordt de drank geassocieerd met een non-conformistische levensstijl, met bandeloosheid en mannelijkheid.’

Nationale identiteit

Zowel in Athene als op Skyros strookte het whiskygebruik niet altijd met het beeld dat reclame van de drank creëerde. ‘Van alle dranken die in Griekenland gedronken worden, heeft whisky het grootste reclamebudget’, zegt Bampilis. ‘Het is opvallend dat in advertenties wordt gespeeld met het idee van whisky als nationaal product. Nationale symbolen als het Olympisch stadion worden samen afgedrukt met Schotse sneeuwhoenders. Het gekke is dat whisky op die manier steeds ‘Griekser’ wordt, terwijl ouzo een haast Europese drank van toeristen is geworden. Aan de andere kant wordt whisky via reclame ook in de markt gezet als drank van gegoede zakenlieden; van mannen in pak die zich een goed glas whisky kunnen veroorloven.’

Creatief proces
Door deze verschillende aspecten van de whiskycultuur heeft Bampilis een optimistisch gevoel overgehouden aan zijn onderzoek. Het leert dat globalisering niet alleen maar slecht is. ‘Globalisering leidt niet slechts tot homogenisering en verwestering’, zegt hij. ‘Ik zie consumptie als een creatief proces, waarin alle actoren, bedrijven, uitingen van populaire cultuur en gebruikers allemaal betekenis geven aan een product. Het is een misvatting dat grote kapitalistische bedrijven een product opleggen aan machteloze consumenten. Er is sprake van een constante wisselwerking. Consumenten incorporeren producten die wereldwijd verkocht worden in hun dagelijks leven. Er is geen één op één relatie tussen reclame, film of straatbeeld. Iedereen gebruikt en geeft betekenis aan het product voor zijn eigen doeleinden. Ook dat is globalisering.’

bron: Tryfon Bampilis, Leiden University

Eerder produceerde de regio wijn onder de vlag van de VDQS (Vin Délimité de Qualité Supérieure). Saint-Pourçain ligt ongeveer 120 kilomater ten zuiden van Sancerre. De wijnboeren verbouwen er op 650 hectare Gamay, Pinot Noir, Chardonnay en Tressallier, een streekeigen druivensoort voor de productie van witte wijn. 

De nieuwste regio produceert ongeveer 3 miljoen flessen per jaar en is de eerste AOC in Auvergne.

De nieuwe appellation bestaat niet zozeer uit nieuwe wijngaarden. Het is een samenvoeging van vier appellations langs de Gironde: Premières Côtes de Blaye, Premières Côtes de Bordeaux, Côtes de Francs et Côtes de Castillon.

De nieuwe eenheid telt in totaal 14.000 hectare. De regio staat bekend om wijn met een zeer goede prijs-kwaliteit verhouding, zowel voor de particuliere markt als voor de handel. Tot dit moment wordt echter maar 10 procent van de totale opbrengst uit de vier deelgebieden geexporteerd. Met de nieuwe naam voor de appellation wordt verwacht dat dit percentage zal stijgen.

Ook de (kleine) appellations Graves de Vayres en Côtes de Bourg zouden op termijn tot de grote familie Côtes de Bordeaux kunnen gaan behoren.

Het vorige record werd in 2005 gevestigd op een veiling in New York. Hier ging het om een methusalem (een fles van 6 liter) van Louis Roederer, Cristal brut 1990. Deze fles bracht destijds € 14.900 op.

Volgens de Master of Wine (MW) Serena Sutcliffe, de champagne-expert van het concurrerende veilinghuis Sotheby’s, is de vintage 1928 van Krug éé’n van de mooiste champagnes ooit gemaakt. In 1999 beschreef ze deze champagne in de volgende proefnotitie: “intens goudkleurig. Fantastisch bouquet van vanille. Diepgelaagd met duidelijk tonen van brooddeeg. Enigszins zoet en rijp op de tong. Zacht en toch groots’.

Uit een studie uitgevoerd door het Santa Maria Nuova Medisch Centrum in Florence is gebleken dat het drinken van één tot twee glazen rode wijn per dag het sexuele verlangen bij vrouwen prikkelt. In totaal deden 789 Italiaanse vrouwen tussen 18 en 50 jaar mee aan het onderzoek.  Vrouwen die twee glazen wijn per dag drinken zijn sexueel actiever.

Enerzijds maakt het drinken van wijn de remmen los, anderzijds is ontdekt dat de wijn ook een directe invloed op de sexuele prikkeling heeft. Naast rode wijn hebben ook andere produkten die rijk zijn aan anti-oxydanten een vergelijkbare uitwerking. Pure chocola is hiervan een voorbeeld.

Het Medisch Centrum Santa Maria Nuova heeft een naam op gebied van de relatie tussen wijn en gezondheid. 

bron: decanter

De wijnverkoop voor thuisgebruik is in 2008 gestegen. Daarnaast heeft de consument gemiddeld meer geld per fles wijn uitgegeven. De gemiddelde prijs per gekochte fles stille wijn is gestegen met 12 eurocent. De aankoopprijs voor witte wijn is gestegen met 11 eurocent naar € 2,54, rode wijn met 11 eurocent naar € 2,75 en rosé is met 10 eurocent gestegen naar € 2,52.

Regionaal zijn er grote verschillen in wat huishoudens in 2008 hebben besteed aan wijn. Een gezin in Zeeland besteedde bijvoorbeeld gemiddeld € 103, een gezin uit Noord-Holland € 96, een gezin uit Gelderland € 79 en een gezin uit Limburg € 60.

Het kleinere flesformaat wordt steeds populairder. Ook in 2008 is het volumeaandeel gestegen. De kleine flesjes wijn zijn vooral populair bij jonge en oudere alleenstaanden en gepensioneerden met een beperkt inkomen.

Bij thuisgebruik is rode wijn nog steeds het populairst. Als wijn buitenshuis wordt gedronken, bijvoorbeeld bij vrienden/kennissen of in de horeca, zijn witte en rosé wijnen populairder dan rode wijnen.

In 2008 heeft 66% van de 50-plussers bij de aankoop van wijn zijn keuze gebaseerd op het land van herkomst. In de leeftijdscategorie van 35 tot 49 jaar was dit 55%, in de leeftijdscategorie van 25 tot 34 jaar was dit 44% en in de leeftijdscategorie van 16 tot 24 jaar was dit 35%. Hiermee lijkt de trend door te zetten dat de consument steeds bewuster zijn wijn kiest.

In 2008 zijn in Nederland nog steeds 2 van de 3 verkochte flessen wijn afkomstig uit Europa. Franse wijnen worden nog steeds het meest verkocht, gevolgd door wijnen uit Zuid-Afrika, Duitsland, Spanje, Chili, Australië en Italië. De volumeaandelen van Argentinië en Duitsland zijn ten opzichte van 2007 het meest gestegen.

bron: produktschap wijn

De Italiaanse firma Guala zegt dat ze in 2008 een groei van 25% doormaakte naar een totaal van 2,5 miljard schroefdoppen. Deze groei is vooral afkomstig uit Europa. Opmerkelijk, aangezien Europa wordt beschouwd als een traditionele markt.

‘De groei is afkomstig uit de belangrijkste wijnlanden, zoals Italie, Spanje, Frankrijk, Duitsland, maar ook het nieuwe wereld land Argentinie heeft ons verrast’,volgens Anne Seznec van Guala.

Concurrent Nomacorc maakt synthetische kurken. ‘We zijn het met Guala eens dat de wereldwijde markt voor schroefdoppen ongeveer 2,5 miljard bedraagt. Toch is de markt voor sysnthetische kurk groter’, aldus een woordvoerder van Nomacorc. 

Carlos de Jesus, marketing- en communicatiedirecteur van de kurkgigant Amorim, veronderstelt dat de cijfers erg overschat worden. Hij verwacht dat het aandeel van de schroefdop de komende jaren ten koste zal gaan van de sysnthetische kurk. ‘De originele kurk zal de markt blijven domineren’

De gehele markt produceert circa 17,5 miljard afsluitingen per jaar.

bron: decanterÂ

In Frankrijk leven de grootste wijnconsumenten met een gemiddelde inname van 53 liters (70 flessen) per jaar. Bovendien is het land het belangrijkste land voor wijntoerisme met een totaal van 82 miljoen buitenlandse bezoekers per jaar, blijkt uit gegevens van de World Tourism Organization van de VN.

Desalniettemin is de consumptie in 2008 met zeven procent gedaald, volgens het Franse ministerie van Landbouw. De exportcijfers laten een nog sterkere daling zien. Gemiddeld werd er tien procent minder verkocht aan het buitenland. In totaal verdliet 15,2 miljoen hectoliter de Franse grenzen. 

Om deze cijfers weer positief te krijgen is een bureau ter bevordering van het wijntoerisme gelanceerd. Het promoten van het wijntoerisme is de belangrijkste missie. Bovendien krijgt het wijngebied met de beste promotie een prijs.

Lucian Freud (1922) is een kleinzoon van Sigmund Freud. Zijn werk is eigenzinnig en expressief. Mouton Rothschild heeft sinds de Tweede Wereldoorlog de traditie om ieder jaar het etiket door een kuntstenaar te laten ontwerpen. Voorgangers van Freud zijn ondermeer Dalí, die het etiket in 1958 ontwierp. Ook Andy Warhol - in 1975 - en de Nederlander Karel Appel (1994) ontwierpen eens het etiket van het prestigieuze chateau.   �

De wijnen werden gekocht in Belgische supermarkten in het voorjaar van 2008. Een andere studie toonde aan dat van 17 niet-biologische wijnen, zowel rode, witte als mousserende, er 8 wijnen sporen bevatten van pesticiden. Hierbij moet worden opgemerkt dat in geen van de geteste wijnen, de door de EU toegestane hoeveelheid bestrijdingsmiddelen overschreden is.

Het laboratorium Excel, gespecialiseerd in de analyse van wijn en kwaliteitscontroles en gevestigd in Bordeaux, toonde reeds vergelijkbare uitkomsten.

Een mogelijke verklaring is dat op biologische wijngaarden kleine hoeveelheden pesticiden belanden die afkomstig zijn van omliggende wijngaarden, waar geen biologische wijnbouw plaatsvindt.

Bij Excel wordt gewerkt aan verdere verfijning van de tests, om een beter inzicht te krijgen in de resultaten.